Yargı Paketi Kimleri Kapsıyor? Kimler Yararlanıyor, Kimler Kapsam Dışında Kaldı?
Yargı Paketi ile infaz ve denetimli serbestlik sisteminde yapılan değişiklikler
11.Yargı Paketi Yasalaştı: İnfaz, Denetimli Serbestlik ve Hükümlüler İçin Yeni Dönem
11. Yargı Paketi Nedir, Ne Amaçlıyor?
Kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen düzenleme, ceza infaz sistemi ve denetimli serbestlik uygulamalarında önemli değişiklikler içeriyor. Paket; özellikle pandemi döneminde yapılan infaz düzenlemelerinden yararlanamayan hükümlüler arasındaki eşitsizliği gidermeyi ve infaz sistemindeki yükü azaltmayı amaçlıyor.
Bu düzenleme genel af niteliği taşımıyor. Ceza indiriminden ziyade, infaz sürelerinin uygulanma biçimini değiştiren bir paket olarak dikkat çekiyor.
11. Yargı Paketinden Kimler Yararlanıyor?
Suç Tarihine Göre Kapsam
-
Yargı Paketi kapsamında en kritik kriter, suçun işlendiği tarih oldu.
-
31 Temmuz 2023 ve öncesinde suç işlemiş olan hükümlüler,
-
Kapalı ceza infaz kurumunda belirli süresini tamamlamış olanlar,
-
Açık cezaevine ayrılma şartlarını taşıyanlar,
infaz düzenlemesinden lehlerine olacak şekilde yararlanabiliyor.
Bu hükümlüler, mevcut infaz sürelerine göre:
-
Açık cezaevine daha erken ayrılabiliyor,
-
Denetimli serbestlikten daha erken faydalanabiliyor.
Yasalaştıktan Sonra Halen Cezaevinde Olan Hükümlüler Nasıl Yararlanacak?
Başvuru Şartı Var mı?
-
Yargı Paketi ile getirilen infaz düzenlemeleri resen uygulanıyor. Yani hükümlülerin ayrıca bireysel başvuru yapmasına gerek bulunmuyor.
-
Cezaevi idaresi,
-
Cumhuriyet Başsavcılığı infaz büroları,
-
İnfaz hâkimlikleri
tarafından dosyalar incelenerek, şartları taşıyan hükümlüler için otomatik değerlendirme yapılıyor.
Şartları sağlayan hükümlüler:
-
Kapalı cezaevinden açık cezaevine,
-
Açık cezaevinden denetimli serbestliğe
erken ayrılma hakkı elde edebiliyor.
Kimler 11. Yargı Paketinden Yararlanamıyor?
Kapsam Dışı Bırakılan Suçlar
Toplumsal hassasiyet ve kamu güvenliği gerekçesiyle bazı suçlar açıkça kapsam dışı bırakıldı.
-
Yargı Paketi’nden yararlanamayanlar şunlar:
-
Terör ve örgütlü suçlar,
-
Çocuklara yönelik cinsel istismar suçları,
-
Cinsel saldırı ve nitelikli cinsel suçlar,
-
Kadına ve aile bireylerine karşı kasten öldürme,
-
Deprem ve yapı yıkımı sonucu ölüme neden olan suçlar
Bu suçlardan hüküm giyenler için mevcut infaz rejimi aynen devam ediyor.
Denetimli Serbestlikte Ne Değişti?
Denetimli Serbestlik Süresi Genişledi
Paketin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, denetimli serbestliğe ayrılma süresinin fiilen erkene çekilmesi oldu.
Yeni düzenlemeyle birlikte:
-
Hükümlüler, cezanın son 3 yıllık bölümünü denetimli serbestlik kapsamında geçirebilecek,
-
Pandemi dönemindeki uygulamalardan yararlanamayanlar için eşitleyici bir infaz rejimi oluşturuldu.
Bu değişiklik:
-
Cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmayı,
-
Topluma kontrollü dönüşü güçlendirmeyi,
-
Aynı suç ve tarihe sahip hükümlüler arasındaki farkı ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
11. Yargı Paketi Genel Af mı?
Kamuoyunda Yanlış Bilinenler
-
Yargı Paketi:
❌ Genel af değildir
❌ Tüm mahkumları kapsamaz
❌ Suçları ortadan kaldırmaz
✔ İnfaz sisteminde zaman ve uygulama düzenlemesi getirir
✔ Belirli suç ve tarihe bağlı olarak uygulanır
✔ Denetimli serbestliği genişletir
Bu yönüyle paket, cezanın kendisini değil, cezanın nasıl ve ne kadar sürede infaz edileceğini düzenlemektedir.
Genel Değerlendirme
-
Yargı Paketi ile birlikte:
-
2020–2023 döneminde oluşan infaz eşitsizlikleri büyük ölçüde giderildi,
-
Denetimli serbestlik uygulaması genişletildi,
-
Ancak toplumda infial yaratabilecek suçlar bilinçli şekilde kapsam dışı bırakıldı.
Düzenleme, ceza adaleti ile kamu güvenliği arasında denge kurma hedefiyle hayata geçirildi.
